Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου 2019

Γράμματα στον Αη Βασίλη

Το συγκλονιστικό γράμμα 8χρονου στον Αϊ-Βασίλη: Φέρε μου φαγητό να μην κλαίει η μαμά μου“Αγαπημένε μου Άη Βασίλη, Το όνομά μου είναι Εβίτα και είμαι πολύ μικρή. Όπως λένε οι γονείς μου είμαι ένα αγγελάκι. Με αγαπάνε όλοι και μου φέρνουν συνεχώς δωράκια. Όπως καταλαβαίνεις έχω πάρα πολλά παιχνίδια. Γι’ αυτό, δώρο δε θέλω φέτος. Επειδή όμως ήμουνα καλό και φρόνιμο παιδάκι θέλω να σου ζητήσω κάποια πραγματάκια. Αυτα που θέλω, λοιπόν, να σου ζητήσω δεν είναι ούτε παιχνίδια, ούτε καινούρια ρούχα. Θέλω να είναι καλά όλοι όσοι με αγαπάνε, μα κυρίως η μαμά μου και ο μπαμπάς μου. Με τον ερχομό μου, η ζωή τους έχει αλλάξει πάρα πολύ. Πλέον δεν έχουν αρκετό προσωπικό χρόνο. Το ξέρω πως πολλές φορές τους κουράζω είτε γιατί δεν κοιμάμαι, είτε γιατί δεν τρώω το φαγητό μου. Θέλω να ξέρουν, όμως, πως δεν το κάνω σκόπιμα. Απλά είμαι πολύ μικρή και ακόμη δεν μπορώ να εκφράσω με λόγια αυτά που νιώθω και θέλω. Ακόμη θέλω να ξέρουν πως και εγώ τους αγαπώ πάρα πολύ και στεναχωριέμαι όταν τους βλέπω λυπημένους. Δε θέλω να αγχώνονται, ούτε να κουράζονται. Είμαι πολύ τυχερή που τους έχω και θέλω να είναι πάντα καλά. Θέλω ακόμη, όλα τα παιδάκια σε όλον τον κόσμο να είναι ευτυχισμένα. Θέλω να υπάρχει παντού ευημερία και αγάπη. Θέλω να μην υπάρχει ούτε ένα άδειο στομάχι, ούτε κι ένα λυπημένο πρόσωπάκι. Σ’ αγαπώ Άγιε Βασίλη και σε ευχαριστώ που φροντίζεις για όλους μας κάθε χρόνο. Σου υπόσχομαι να σου αφήσω γάλα και κουλουράκια κάτω από το δέντρο αλλά και καρότα για τους τάρανδους.”

Tα μπισκοτα του Αη Βασίλη


Δευτέρα 16 Δεκεμβρίου 2019

Οι στίχοι των πρωτοχρονιάτικων καλαντων

Γιατί είναι δυσνόητοι οι στίχοι από τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς;

Αν προσπαθήσει κανείς να αναλύσει τους στίχους από τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα, θα τους βρει μάλλον ασυνάρτητους! Ο λόγος είναι ότι δεν έχουν αποκλειστικά θρησκευτικό περιεχόμενο. Με συγκεκαλυμμένο τρόπο εκφράζουν ταυτόχρονα και τα συναισθήματα αγάπης του καλαντιστή προς την αγαπημένη του!


Στη βυζαντινή αυτοκρατορία τα κάλαντα δεν ψάλλονταν από παιδιά αλλά κυρίως από νέους. Όσοι τώρα προέρχονταν από χαμηλά κοινωνικά στρώματα δεν ήταν επιτρεπτό να μιλούν σε αριστοκράτισσες. Με τα κάλαντα έβρισκαν, λοιπόν, την ευκαιρία να επισκεφτούν τα σπίτια των αγαπημένων τους νεαρών γυναικών και να εκδηλώσουν τον έρωτά τους "καμουφλαρισμένα"!

Στους στίχους των καλάντων που ακολουθούν, οι μονοί στίχοι αναφέρονται στον Άγιο Βασίλειο, που γιορτάζει την πρωτοχρονιά και οι ζυγοί απευθύνονται στην κοπέλα. Σε παρένθεση οι επεξηγήσεις που αφορούν στην κοπέλα:

1. Αρχιμηνιά και αρχιχρονιά
2. Ψηλή μου δεντρολιβανιά (που είναι ψηλή σαν δεντρολιβανιά)
3. και αρχή καλός μας χρόνος
4. εκκλησιά με τ’ άγιο θόλος (τα ψηλά κωνικά καπέλα με το τούλι στην κορυφή θύμιζαν εκκλησιά με τον τρούλο της)
5. Αρχή που βγήκε ο Χριστός, άγιος και πνευματικός
6. στη γη να περπατήσει και να μας καλοκαρδίσει (αν βγει να περπατήσει θα ευφρανθούν οι καρδιές μας)
7. Άγιος Βασίλης έρχεται
8. και δεν μας καταδέχεται (δεν καταδέχεται η κοπέλα να μιλήσει στον νέο)
9. από την Καισαρεία
10. συ είσαι αρχόντισσα κυρία (εσύ η κοπέλα μου είσαι αρχόντισσα)
11. Βαστάει εικόνα και χαρτί
12. ζαχαροκάντιο ζυμωτή (είσαι σαν γλυκό ζυμωμένο, σαν ζαχαροκάντιο[i])
13. χαρτί και καλαμάρι
14. δες κι εμέ το παληκάρι (κοίτα και μένα το παλικάρι)
15. Το καλαμάρι έγραφε
16. την μοίρα του την έλεγε (τη μοίρα του παλικαριού, την ατυχία του;;)
17. και το χαρτί ομίλει
18. άγιε μου, άγιε μου καλέ Βασίλη (ή ο στίχος αυτός υπάρχει σε πολλές εκδοχές και είναι η ακροτελεύτια αναφώνηση του νέου προς τον Άγιο Βασίλη).


[i] κάντιο=ελληνική μεσαιωνική λέξη κάνδιον (ιταλ. Candi ‹ αραβ. kandi ‹ ινδ. kand = ζαχαροκάλαμο. Κάντιο, λοιπόν, σημαίνει ζάχαρη που βγαίνει από το ζαχαροκάλαμο και μεταφορικά καθετί που είναι πολύ γλυκό.


Έτσι αποκτούν νόημα οι ασυνάρτητοι αυτοί στίχοι που περνούν από γενιά σε γενιά εδώ και πολλούς αιώνες και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμού μας!

Ο δικός μας Αη Βασίλης




... και προσπαθήσαμε να τον γνωρίσουμε καλύτερα...








... και στο τέλος τον συγκρίναμε με τον γνωστό μας Άι-Βασίλη...


Πέμπτη 5 Δεκεμβρίου 2019

Το ταξίδι στη Χωχαρούπα

Το ταξίδι στη Χωχαρούπα 1

Οι φίλοι μας ξεκίνησαν το ταξίδι τους επιτέλους για τη Χωχαρούπα και πρώτος τους σταθμός η παράξενη χώρα της Λιλιμέρας.

Το ταξίδι μας άρχισε με την παρατήρηση ενός όμορφου τοπίου, που συνάντησαν καθώς ταξίδευαν.


Τετάρτη 20 Νοεμβρίου 2019

Σχέδιο: Π.Δουγαλής

  • Είναι όλα τα χελιδόνια ίδια;
ΟΧΙ! Στην Ελλάδα συναντάμε 5 διαφορετικά είδη χελιδονιών:
  • Τι τρώνε;
Μικρά έντομα όπως κουνούπια και μύγες! Μάλιστα, οι γονείς για να ταΐσουν τα μικρά τους, ετοιμάζουν σβόλους που ο καθένας αποτελείται από περισσότερα από 50 έντομα!
  • Από που έρχονται;
Τα χελιδόνια διανύουν περίπου 10.000 χλμ για να έρθουν σε μας. Ξεκινούν από την Αφρική (νότια της Σαχάρας) σε μεγάλα σμήνη για να φτάσουν εδώ την άνοιξη;. Το ίδιο μεγάλο ταξίδι κάνουν και το φθινόπωρο, όταν φεύγουν από την Ελλάδα. Συνολικά δηλαδή μπορεί να ταξιδεψουν περίπου 20.000 χλμ για να έρθουν εδώ και να επιστρέψουν στην Αφρική!
  • Φωλιές
Τα 4 από τα 5 είδη φτιάχνουν τη φωλιά τους από πηλό (λάσπη) ενώ μόνο το ένα (το οχθοχελίδονο) ανοίγει τρύπες στο έδαφος συνήθως εκεί που υπάρχει νερό. Μαζεύουν μικρά κομμάτια λάσπης από κάποιο κοντινό σημείο και τους μεταφέρουν εκεί που θέλουν να χτίσουν τη φωλιά τους. Χρειάζονται 700 – 1500 σβόλους για την κάθε φωλιά. Το «χτίσιμο» μπορεί να κρατήσει από 3 έως 16 ημέρες!!!
  • Μα καλά, δεν κουράζονται;
Το μεγάλο ταξίδι των χελιδονιών διαρκεί αρκετές εβδομάδες. Πριν ξεκινήσουν από την Αφρική, πρέπει να είναι γεμάτα ενέργεια, δηλαδή να έχουν φάει πολλά πλούσια μυγογεύματα! Εξάλλου, ένα τέτοιο ταξίδι απαιτεί αρκετές στάσεις για ξεκούραση, νερό και φαγητό.
  • Ποιους κινδύνους αντιμετωπίζουν στο ταξίδι τους;
Διάσχιση της θάλασσας. Ξεκινούν λοιπόν για το μακρύ ταξίδι τους. Δυστυχώς, πρέπει να διανύσουν το Αιγαίο, δηλαδή μια μεγάλη απόσταση που καλύπτεται κυρίως από θάλασσα. Τα χελιδόνια χρειάζονται αρκετή ενέργεια για να διασχίσουν τη θάλασσα, διότι αν κουραστούν και δε βρίσκεται κάποιο νησάκι κοντά τους να ξεκουραστούν θα πέσουν στη θάλασσα και θα πνιγούν.
Μέσα σ’αυτή τη τεράστια απόσταση που διανύουν τα χελιδόνια κάθε χρόνο αντιμετωπίζουν προβλήματα που κάνουν το ταξίδι τους πιο δύσκολο.
Σκεφτείτε ότι πρέπει να έρθουν αντιμέτωπα με αρπακτικά πουλιά, καταιγίδες και δυνατούς ανέμους. Πρέπει να διασχίσουν τεράστιες ερήμους όπως τη Σαχάρα και απέραντες θάλασσες όπως το Αιγαίο. Η λίστα με τις δυσκολίες δε σταματά όμως εδώ, πολλά από τα μέρη που θα μπορούσαν να ξεκουραστούν έχουν καταστραφεί ή ρυπανθεί με αποτέλεσμα πολλά από τα χελιδόνια να μη τα καταφέρουν, αλλά ακόμη και αυτά που φτάνουν στο προορισμό τους συναντούν όλο και λιγότερα μέρη που θα μπορούσαν να φωλιάσουν.
«Δύσκολα τα πράγματα» εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι?
  • Ποια είναι η σχέση του ανθρώπου με τα χελιδόνια;
  • Από παλιά οι άνθρωποι είχαν συνδυάσει την άφιξη των χελιδονιών με την άνοιξη. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να καταλάβουμε γιατί τα χελιδόνια είναι τόσο αγαπητά στους ανθρώπους. Δεν είναι όμως μόνο αυτό… Κάντε έναν απλό υπολογισμό: ένα μικρό χελιδόνι σε μια μπουκιά τρωει παραπάνω από 50 κουνούπια και μύγες! Φανταστείτε πόσα έντομα τρωει μια χελιδονοοικογένεια με 3 – 6 μικρά σε μία ολόκληρη ημέρα!!! Τι θα γινόταν αν δεν ερχόντουσαν τα χελιδόνια μια χρονιά;;
    • Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν εμείς γι’ αυτά;
    • Φτιάχνουμε και τοποθετούμε ταΐστρες και ποτίστρες
    • Προσέχουμε και δε ρυπαίνουμε τους ανοιχτούς χώρους που επισκεπτόμαστε
    • Οργανώνουμε εθελοντικές δράσεις καθαρισμού των κοντινών μας πάρκων
    • Φτιάχνουμε φωλιές και τις τοποθετούμε σε σημεία όπου οι άνθρωποι δεν έχουν εύκολη πρόσβαση
    • Προσπαθούμε να κάνουμε το σχολείο ή την αυλή του σπιτιού μας όσο πιο φιλόξενη για τα μικρά πουλιά
    • Ενημερώνουμε τους φίλους και την οικογένεια μας για τα προβλήματα αυτά και τους τρόπους αντιμετώπισής τους

Είμαστε έτοιμοι; Το ενωτικό

Συνεχίζουμε σήμερα το μάθημά μας και θα διαβάσουμε την ιστορία που διάβασε και η Γαλήνη. Είναι μια ιστορία για αποχαιρετισμούς.
Αφού συζητήσουμε και επεξεργαστούμε το κείμενο θα γνωρίσουμε ακόμα μία χρήση του ενωτικού.

ενωτικό 1

κυρά Χελιδόνα
δύο λέξεις


κυραΧελιδόνα
και οι δυο λέξεις μαζί… «μονορούφιενωτικό άσκηση

Δευτέρα 4 Νοεμβρίου 2019

Διαφημίσεις












Για να τραβήξουν την προσοχή μας, οι διαφημίσεις συνήθως έχουν:
l      μια «ζωντανή» εικόνα με έντονα χρώματα, 
l      το όνομα του προϊόντος και της μάρκας του (δεν υπάρχουν πάντα και τα δύο) συνήθως με κεφαλαία γράμματα
l      μια διασκεδαστική, σύντομη και εύκολη να τη θυμόμαστε συνθηματική φράση (σλόγκαν) που έχει σχέση με την εικόνα, με το όνομα του προϊόντος ή με το βασικό προτέρημά του
l      ένα μικρό κείμενο που περιγράφει το προϊόν και μας ενημερώνει γι΄ αυτό...μπορεί να είναι κάποια παροιμία